Akcja → CHINY! Poznaj przodowników herbaty i kawy

Nie ma innego państwa, które produkuje więcej herbaty niż Chiny. Nie ma też innego narodu, który pije jej tak dużo jak Chińczycy. Choć kojarzymy je głównie ze znakomitą herbatą z Yunnanu, dziś Chiny coraz śmielej wkraczają również na rynek kawowy. Czy chińska kawa dorównuje sławie tamtejszych herbat? Sprawdź, co kryje akcja → CHINY i poznaj przodowników herbaty i kawy.

Poniżej znajdziesz uporządkowaną wiedzę o tym, jak powstaje chińska herbata, czym wyróżniają się najważniejsze regiony, na czym polega ceremonia Gongfu Cha oraz jak rozwija się produkcja kawy w Chinach – szczególnie w prowincji Yunnan.

Jak powstaje herbata w Chinach

Herbata, którą znamy i kupujemy w naszej ulubionej herbaciarni, pochodzi z krzewu herbacianego, który należy do rodziny herbatowatych (Theaceae). Jest spokrewniona ze znaną nam rośliną Camellias, którą często spotykamy w ogrodach.

Krzew herbaciany ma trzy główne odmiany:

• Camellia sinensis – jej początki sięgają Chin, liście są małe i oliwkowe;
• Camellia assamica – pochodzi z Assamu, ma liście szersze, jaśniejsze i bardziej mięsiste;
• Camellia cambodiensis – odnaleziona w Kambodży, dotąd nie została wprowadzona do uprawy.

Przez tysiące lat powstało ponad 500 różnych typów herbaty. Część z nich występuje naturalnie w przyrodzie, inne są efektem pracy człowieka, selekcji i świadomej uprawy.

(Zdjęcie: Natalia Chernenko | Unsplash)

Rodzaje chińskiej herbaty a oksydacja liści

Każdy świeżo zebrany liść herbaty wygląda tak samo. Skąd więc podział na herbaty czarne, zielone, turkusowe (oolong) czy czerwone (ciemne)? O wszystkim decyduje stopień oksydacji liścia (często błędnie nazywany fermentacją).

Oksydacja to naturalny proces więdnięcia i utleniania rośliny. W przypadku herbaty jest ściśle kontrolowany, bo to on determinuje kolor, aromat i smak naparu:

• Herbaty czarne – oksydacja jest pełna, liść jest w 100% utleniony;
• Herbaty pół-fermentowane Oolong – proces oksydacji jest przerywany, liść może być utleniony np. w 10%, 20%, 30% czy 70%; zobacz herbaty turkusowe Oolong;
• Herbaty zielone – proces utleniania jest zatrzymany na samym początku, dzięki czemu liść zachowuje zielony kolor; poznaj zielone herbaty;
• Herbaty ciemne (Pu erh) – w ich przypadku zachodzi już prawdziwa fermentacja mikrobiologiczna; sprawdź herbaty czerwone Pu erh.

(Zdjęcie: Phoenix Han | Unsplash)

Historia chińskiej herbaty – od naparu bóstw do napoju codziennego

Od setek, a według legend nawet tysięcy lat, chińska herbata była uważana za coś drogocennego i wyjątkowego. Pito ją, by poprawić zdrowie, składano w ofierze przodkom lub wręczano jako szczególny podarunek (lǐ chá - 礼茶).

Picie herbaty w Chinach miało swoje początki już około 2737 roku p.n.e. Z czasem napar zyskał popularność na dworze cesarskim i wśród szlachty, a następnie przeniknął do wszystkich warstw społeczeństwa. Duże znaczenie miały tu dynastie Tang i Song – okres rozwoju technologii, gospodarki i kultury, w tym oczywiście kultury herbaty.

Dynastia Tang – złote czasy zielonej herbaty i Matchy

Za czasów dynastii Tang uprawy herbaty istotnie się rozszerzyły, a picie sproszkowanej herbaty Matcha stało się elementem rytuału. Produkcja zielonej herbaty w Chinach przeszła rewolucję – liście zaczęto poddawać działaniu pary wodnej, aby wydobyć z nich pełniejszy aromat.

W tym okresie pojawił się także proces Gòng chá (貢茶) – cesarscy wysłannicy przeprawiali się za morze w poszukiwaniu najlepszej jakości zielonej herbaty. To właśnie wtedy ugruntowała się pozycja herbat z południowych prowincji.

(Zdjęcie: Kaihao Zhao | Unsplash)

Dynastia Song, Fujian i narodziny białej herbaty

W dynastii Song szczególną uwagę cesarza przyciągnęła prowincja Fujian – region, z którego wywodzi się m.in. słynna, wędzona czarna herbata Lapsang Souchong. Z biegiem lat Fujian uznano za obszar produkcji herbat o wyjątkowej jakości.

To również w prowincji Fujian, nieco później, narodziła się biała herbata. W kolejnym okresie Mongołowie przywieźli z Chin herbatę z Yunnanu – to właśnie ona zainspirowała powstanie herbat Pu erh.

Aby herbaty z Chin przetrwały długie i wymagające szlaki handlowe, liście formowano w duże koła (tzw. ciastka herbaciane) lub prostokątne cegiełki (brick tea). Cesarz Hongwu uznał później, że ten sposób produkcji zbyt obciąża farmerów, a wysoką jakość można uzyskać także w formie herbaty sypanej.

(Zdjęcie: Macau Photo Agency | Unsplash)

Chińska ceremonia Gongfu Cha – staranna herbata

Ceremonia Gongfu Cha to celebracja parzenia i picia herbaty, podczas której każda filiżanka staje się małym dziełem sztuki. Odpowiedni czas, precyzja i dbałość o detale pozwalają wydobyć z liści maksimum aromatu i smaku.

Gongfu cha można przetłumaczyć jako „staranna herbata”, gdzie „gongfu” oznacza czas lub wysiłek, a „cha” – herbatę. W praktyce oznacza to staranne dobranie herbaty, naczyń oraz temperatury wody.

Podczas ceremonii wykorzystuje się wiele akcesoriów herbacianych – od dekoracyjnej porcelany po surową glinę. W większości przypadków parzeniem zajmują się kobiety, a ich ruchy są dokładne, płynne i idealnie zsynchronizowane z czasem parzenia.

W Gongfu Cha najczęściej używa się herbat Oolong, jednak wysokogatunkowe czarne, zielone czy ciemne herbaty również sprawdzą się doskonale.

Style regionalne Gongfu Cha i czajniczek Yixing

Wyróżnia się dwa główne, regionalne style parzenia metodą Gongfu Cha:

• Styl Chaoshan – bardziej nowoczesny, w którym gotowy napar przelewa się od razu do małych czarek;
• Styl z gór Wuyi – bardziej rytualny, z wykorzystaniem chahai, tzw. „kubka sprawiedliwości”, który pozwala równomiernie rozprowadzić napar między uczestnikami ceremonii.

Centralnym elementem ceremonii jest gliniany czajniczek Yixing. Przed parzeniem podgrzewa się go gorącą wodą. Porowata glina wchłania aromaty i olejki eteryczne, dzięki czemu z czasem naczynie „pamięta” herbatę, a każdy kolejny napar staje się bogatszy w smaku.

Jeśli chcesz rozpocząć swoją przygodę z Gongfu Cha, polecamy klasyczną, czarną herbatę z regionu Fujian – Fujian Gong Fu, idealną do parzenia w krótkich, wielokrotnych nastawach.

Chińska kawa – nowy rozdział po herbacie

Chiny kojarzą się przede wszystkim z herbatą, jednak od lat produkują również coraz większe ilości ziaren kawy, które z roku na rok zyskują na jakości i popularności.

Do niedawna większość kawy z chińskich plantacji trafiała do dużych koncernów takich jak Nestlé czy Starbucks. Szacuje się, że Chiny produkują około 140 ton kawy rocznie – w skali świata to około 1,5% całej produkcji. Liczby wydają się niewielkie, ale dynamika rozwoju i poprawa jakości robią wrażenie.

Kawa w Chinach – od słabej jakości do segmentu speciality

Kawę w Chinach zaczęto uprawiać około roku 1800, początkowo na bardzo małą skalę. Szczyt pierwszej fali popularności przypadł na lata 80. XX wieku, ale z powodu przeciętnej jakości ziarna i silnej pozycji innych producentów, chińska kawa długo pozostawała w cieniu.

Obecnie sytuacja wygląda inaczej. Kawa z Chin coraz częściej trafia do kategorii speciality – ziarna są staranniej selekcjonowane, a wiele partii uzyskuje wysokie oceny w profesjonalnych testach. Kawa wyróżnia się stabilnym profilem smakowym – aromat i smak są powtarzalne przez cały rok, co jest dużą zaletą dla świadomych kawoszy.

Na rosnącą rozpoznawalność chińskiej kawy wpływają także zrównoważone metody uprawy i większa troska o warunki pracy na plantacjach.

Yunnan – serce chińskiej kawy Fengmi Dragon

Za centrum produkcji kawy w Chinach uchodzi górzysty region Yunnan na południowym zachodzie kraju. To tutaj, na łagodnych zboczach i w sprzyjającym klimacie, powstaje m.in. nasza rekomendowana kawa China Fengmi Dragon.

Yunnan odpowiada za ponad 95% produkcji kawy w Chinach. To właśnie w tym regionie znajduje się gospodarstwo wytwarzające kawę Fengmi Dragon. Uprawa prowadzona jest w sposób ekologiczny – młode rośliny kawy nawozi się m.in. łuskami kawy. Farma przechodzi obecnie procedurę uzyskania certyfikatu fair trade.

Kawa China Fengmi Dragon wyróżnia się:

• eleganckim, dobrze zbalansowanym body,
• aromatycznym, słodkim profilem smakowym,
• nutami przypominającymi miód i orzechy laskowe.

To doskonała propozycja dla osób, które chcą odkryć mniej oczywiste kierunki i porównać chińską kawę z klasycznymi originami z Ameryki Południowej czy Afryki.

Najważniejsze wnioski z akcji → CHINY

• Chiny są światowym liderem produkcji herbaty, a tradycja jej picia sięga kilku tysięcy lat.
• Różnice między herbatą czarną, zieloną, oolong i Pu erh wynikają głównie ze stopnia oksydacji lub fermentacji liści.
• Prowincje Yunnan i Fujian to kluczowe regiony zarówno dla rozwoju historii herbaty, jak i współczesnych, topowych gatunków.
• Ceremonia Gongfu Cha podkreśla znaczenie czasu, precyzji i jakości liści, a czajniczek Yixing dodatkowo wzmacnia smak naparu.
• Chińska kawa, szczególnie z regionu Yunnan, szybko awansuje do segmentu speciality, oferując stabilny, słodki i zrównoważony profil smakowy.
• Uprawy kawy Fengmi Dragon prowadzone są w sposób ekologiczny i zrównoważony, z dążeniem do uzyskania certyfikatu sprawiedliwego handlu.

Podsumowanie – Chiny, przodownicy herbaty i obiecująca przyszłość kawy

Chiny od wieków pozostają przodownikami herbaty – to tu rozwijały się najważniejsze style uprawy, przetwarzania i parzenia, od zielonych herbat parzonych na parze, przez rytuały Matchy, aż po złożoną ceremonię Gongfu Cha.

Dziś do tego imponującego dziedzictwa dołącza chińska kawa, szczególnie z regionu Yunnan. Dzięki poprawie jakości, ekologicznej uprawie i konsekwentnej pracy nad profilem smakowym, takie pozycje jak China Fengmi Dragon udowadniają, że akcja → CHINY to nie tylko herbaty światowej klasy, ale też kawa, którą warto bliżej poznać.

Jeżeli szukasz napojów z charakterem, a przy tym chcesz spróbować czegoś spoza oczywistych kierunków – herbata i kawa z Chin będą idealnym wyborem do Twojej codziennej filiżanki.